دانش آموزان عزیز
آیا سفر کرده اید؟
در سفر خود نیاز به بلیت گرفتن داشتید؟
بلیت خود را چگونه تهیه کردید؟
آیا بلیت خود را از طریق اینترنت تهیه تهیه کردیده اید؟
استفاده از بلیتهای کاغذی و حتی پول نقد در سامانههای حملونقل عمومی، هزینههای زیادی را از بعد اقتصادی، اجتماعی و… به مجموعه مدیریت شهری و شهروندان تحویل مینماید. این هزینهها را میتوان در تولید این نوع بلیتها، فروش و جمعآوری آنها در شبکههای حمل و نقل عمومی مانند اتوبوس و مترو مشاهده کرد. در کنار آنها، برای شهروندان نیز نیاز به صرف زمان برای تهیه و نگهداری بلیتهای کاغذی را در کنار امور روزمره خود دارند. این نوع بلیتها معمولا به صورت دورهای چاپ میشوند و در پایان هر دوره نیز اعتبار آنها تمام میشود و این یعنی قابل استفاده نبودن بلیتهای خریداری شده در دوره قبل. لذا با نگاهی به این هزینهها و لزوم صرفهجویی در آنها، میتوان از تکنولوژیهای موجود در حوزه فناوری اطلاعات استفاده کرد. در این راستا، بلیت الکترونیکی میتواند اولین انتخاب برای جایگزینی بلیتهای کاغذی باشد. کاربری بلیتهای الکترونیکی به دلیل سهولت در مدیریت و پویایی در استفاده، باعث کاهش هزینههای شهری شده و علاوه بر آن در سطح کلان، یکپارچگی را برای مدیریت پرداخت در سامانههای حمل و نقل عمومی به ارمغان میآورد. استفاده از بلیت الکترونیکی میتواند شروعی برای توسعه کاربری آن در سایر خدمات شهری باشد که عملا مسیر حرکت و تعالی به سوی دولت الکترونیک را هموارتر مینماید.
متوان ادعا کرد که بزرگترین مزیت همگانی که بلیت الکترونیک میتواند داشته باشد، صرفهجویی در زمان است. با توسعه بلیت الکترونیک، تعداد مراجعه شهروندان به باجههای بلیت فروشی کاهش پیدا کرده و شهروندان میتوانند با خرید یک کارت در قالب بلیت الکترونیکی، از خدمات پرداخت الکترونیکی کرایه بهرهمند شوند.
در ادامه مزایای کاربری بلیت الکترونیک در سامانههای حمل و نقل عمومی آورده شده و توضیحی مختصر در هر مورد ارائه میگردد.
۱. مدیریت پویای کرایه در سامانه حمل و نقل عمومی
با استفاده از بلیت الکترونیک، کرایه تعریف شده در سامانه های حمل و نقل عمومی، میتواند به صورت پویا و بر اساس مسافت طی شده توسط شهروندان، محاسبه شده و از کارت آنها کسر گردد. پیاده سازی چنین قابلیتی فقط با استفاده از بلیت الکترونیکی میسر است و بالطبع رضایت شهروندان را به دنبال خواهد داشت. علاوه بر آن تغییر در سیاستهای اخذ کرایه با استفاده از این ابزار به سهولت انجام خواهد شد و این به دلیل یکپارچکی حاصل شده در سامانه حمل نقل عمومی در استفاه از بلیت الکترونیکی میباشد. در کنار مدیریت کرایه به صورت پویا، امکان تعریف محصولات مختلف بلیت با سیاستهای متفاوت که مخاطبین آنها اقشار مختلف از جامعه هستند، با استفاده از این سیستم به سهولت قابل انجام میشود.
۲. کنترل بهینه مسافرین و تسهیل خدمت رسانی
با استفاده از بلیت الکترونیکی، امکان تهیه آمار دقیق از مسافرتهای درون شهری تسهیل شده و میتوان از آن به عنوان یک پایه برای تامین اطلاعات آماری استفاده کرد. این امر میتواند در راستای مدیریت بهینه منابع در خطوط حمل و نقل مورد بهرهبرداری قرار گیرد و مدیریان خطوط را در افزایش و یا کاهش تعداد اتوبوسها و یا قطارهای مترو یاری نماید.
۳. تنوع در انواع بلیت و خدمات
با ارائه بلیت الکترونیک، امکان تعریف مدلهای مختلف اخذ کرایه از شهروندان تسهیل میشود و به دنبال امکان ارائه برنامههای مختلف تخفیف و تشویق جهت استفاده از شبکه حمل و نقل عمومی میسر خواهد بود. از جمله این قابلیتها میتوان به ارائه خدمات خاص به اقشار مختلف جامعه مانند دانشجویان و دانش آموزان، جامعه پزشکی، خانوادههای خاص، فرهنگیان و… اشاره کرد. مواردی بلیتهای مدتدار، بلیتهای اعتباری، فصلی و… محصولاتی هستند که ارائه آنها فقط با کارت بلیت الکترونیکی میسر خواهد بود.
۴. توسعه کاربری بلیت الکترونیکی در حوزههای مختلف شهری
از مزیتهای عمده بلیت الکترونیک میتوان به امکان استفاده از آن در حوزههای مختلف شهری و بالابردن فرهنگ عمومی در مواردی مانند پرداخت الکترونیک اشاره کرد. به عنوان مثال بلیت الکترونیک میتواند در شبکههای مختلف حمل و نقل عمومی مانند اتوبوس، تاکسی و مترو مورد استفاده قرار گرفته و در کنار آن، در اماکن فرهنگی، ورزشی، تفریحی و… نیز بکار گرفته شود که گامی به سوی توسعه خدمات شهری در قالب دولت الکترونیکی میباشد. استفاده از این کارت در راستای کنترل پرداخت در پارکینگهای حاشیهای، پارکینگهای عمومی و حتی عوارض اتوبانها، مثال دیگری از کاربرد آتی این کارت میتواند باشد.
۵. کاهش در هزینهها
کاهش هزینههای هنگفت در طراحی، چاپ، توزیع و جمع آوری بلیتهای کاغذی از جمله مزیتهای بارز استفاده از بلیت الکترونیکی میباشد. لذا با کاربری بلیت الکترونیک میتوان از هزینههای صرفهجویی شده در راستای بسترسازی برای خدمات نوین شهری گام برداشت. این کاهش هزینه هم شامل شهروندان میشود و هم شامل مجموعه مدیریت شهری. طول عمر این بلیت در مقایسه با بلیتهای کاغذی زیاد بوده و نیازی به تهیه بلیت در هر بار استفاده از شبکه حمل و نقل عمومی نیست و این یعنی صرفهجویی برای شهروندان. علاوه بر این مزیتها که به صورت مستقیم از کاربری بلیت الکترونیک حاصل میشود، میتوان به مزایای غیر مستقیم دیگری مانند کاهش پول خرد فیزیکی در گردش، کاهش در هزینههای چاپ و نگهداری اسکناس و مسکوک و… اشاره کرد.
۶. امنیت و کنترل گردش مالی در شبکه حمل و نقل
امینیت در هر کسب و کاری درجه اهمیت خاصی دارد. در شبکههای حمل و نقل عمومی که عملا بستری برای نقل و انتقال پول خرد است، استفاده از بلیت الکترونیک باعث جلوگیری از جعل بلیت شده و از سوء استفادههای احتمالی ممانعت مینماید و در کنار آن امکان نظارت کامل بر عملکرد رانندگان و پیگیریهای سریع را در راستای کشف تقلبهای احتمالی فراهم مینماید.
۷. شروعی برای کاربری کارتهای هوشمند در خدمات شهری
ارائه بلیت الکترونیک، قابلیت ایجاد زیرساخت خدمات شهری را فراهم کرده و حمل و نقل عمومی را بزرگترین شبکه پرداخت خرد، منسجم و یکپارچه مینماید و این آمادگی را ایجاد مینماید که بتوان با مشارکت بانکها و موسسات مالی و اعتباری گامهای بزرگتری را در راستای مدیریت بهینه پرداخت خرد در کشور برداشت. با قابلیتهای که میتوان برای بلیت الکترونیک در نظر گرفت، میتوان آن را به عنوان ابزاری کارآمد و مفید در راستای ایجاد بستر برای تحقق دولت الکترونیکی در نظر گرفت.
۸. مدیریت هوشمند حمل و نقل شهری
از مزایای عمدهای که کاربری بلیت الکترونیکی برای مدیریت شهری میتواند داشته باشد، میتوان به مدیریت هوشمند حمل و نقل شهری اشاره کرد. امکان برآورد ترافیک در ساعات ازدحام، امان مانیتورینگ اتوبوسها و قطارهای شهری در مراکز کنترل، امکان اطلاع از تردد وساط نقلیه در ایستگاهها، تعداد مسافر در اتوبوسها، تخمین دقیق تعداد مسافرتهای درون شهری و… را میتوان از قابلیتهای مورد نیاز در مدیریت هوشمند حمل و نقل شهری برشمرد که به تبع استفاده از بلیت الکترونیک، حاصل میشود.
